_SIBRPIEN (AUGUST) 1935.

Zapiat koszule pod szyja, poprawit rozwichrzone wiosy, naciagna? czapke na czoto i siedziat nic ruchomy, wpatrujac sie w mbkta trumienke, sto- jaca obok nag...

— A dtugo sluzyliscie w wojsku? — Zapyta- tem starajac sie przerwac milezenie.

—- Cztery roki! Mogtem weze esnie} przyjs¢, lecz mi sie 1 nie spieszyto, bo nie byto juz do czero..

I znowu wstchnat Zalosnie, nie wytrzymal dhu ze] i dat upust Izom...

Wyta w nim giucho krzywda wiekowa chtopa polskiego, tylko je} jeszcze dobrze nie rozumiat. — Mysle, ze wam teraz, gospodarzu, lepie} si¢ powodzi — dodalem, starajac sie go rozweselic.

—. [-e-e! biednemu cziowiekowi nigdy ta nie bedzie sie powodzic. Cztowiek jak jest panie, ciem ny i biedny, to ta 1 pan Bog sie od } niexo wykre- ca —~- odpart z rezyenacya, wpatrujac sie w tru- mienke...

Po chwili zaczal znowu w te siowa:

— Jak sie ta moze powodzié, kiedy po powrocie Z wojska do wioski, nikogo w nie) nie zastatem. Stars zy ojcowie, zony i moje — poumierali; grunt co mi mo) tatus 1 zony ojclec prayobiece li Zapi- saé — nie zapisali.... Nie mam dzisiaj nic. Jest nas ezworo dzieci, wiec trza sie prawowac, a czto wiek nima na to. Nie znajdzie ta, panie, sprawied liwoSei biedny chtop w dazi siejszych polskich sa- dach... Robie na wyrobnem, a te cztowickowi ckni sig samemu, wiec mi naraili kobiete 1 pobra liswa sie. PracowaliSwa oboje, ona we dworze, eajau gospodarza. Ale sie tyle ino panie zarobi, -coby nie zdechnaé z gtodu. Za rok pray yszedi na Swiat synek — co tu ony — W one] trumience, ale cos mu sie zrobito w gardziell i wnet znowu pomart,..

— A ile mial lat?

__ F-e-e — ni mialt ta zadnych lat, ino pietnas cie miesiecy latos skonezyt.

— Toscie pewnie gospodarzu — sami te tru mienke zrobili?

— Ano i co byto robié! Wyprositem deske od sasiadéw i zbilem trumienke. A Ze nasz pleban —chcieli za pochowek traydziesci “lotych, a Ja ich nie mam, to porada ty mi dobray _ludzie, ie “a

eawie ‘dominikany, CSAS nofwiecenie ae sprawig, na miastowym ementarzu. Wyszedlem po pélnocku z domu i ide z chtopakiem, a bylem slodny, wiec sie troche posililem.

~Podsadzit kozik pod wierzchnia plaska deske, ktéra byla przyczepiona 1 pokaza} mi zwtoki. Skrzynka, byla wypeiniona do poltowy widrami, na ktorych lezato sine, drobne cialko chtopiecce, o wielkiej nie foremne] gl6wce, 2 kono} yiastymi wiosami. Nozyny byly bose... Za cate ake unie, stuzyla szara, agrzebna do kolan koszulina... na niebieskiej wstazeczce zawieszony wielki me dalik — lezat na piersiach, a drobne, sine raczy ny zaciskaly [ens Lony od much maly obrazek Zbawiciela. : gsmutek. Wstaligmy z ziemi: aN iedivcoan yi Sieiee Nee ka pote, poprawil czapke, ujal sekata laske w reke, a zabierat sie do dalsze} drogi

- — A gdzie% zona wasza, ze nie idzie razem na | _ pogrzeb- dziecka? — vapytalem. |

a R. 8

pante. Rzadca we dworze, zakazali, - pola w ten tydzien, bo by je} wy-

a:

— ZAniwa,

1 EE rocba wszystko zebraé z

ota choeby checiala, to nie moze, tr acili Wiecy jak trza.

A po chwi ili dodal:

— Pan z Hameryki, 2 Kanady — sita pono na szezo ludu tam jest. Z nasze} wioski jest tam kil ku, pisali COS, 10 moana _tam eprobic. Ja cheial- bym sam Je chaé, iszczaja teraz?

—- ‘Tak jest — a par ace m- ie stl tam bar : 40 duzo naszyc ho Seer Zave bia: 1 dobrae, sa za mozni, ged eee ie Doce ael) pes chwila cos

SZCZOSII iwy'. Tak ga- mo i oni: m au: it pie ren 7 a) fi zc, dobra rdzie ‘, Zarobki, domy lecz jak wiekszosé z nich b y fa clemna, fa- natyezna i zabobonna, taka pozostala. Pieniadz _ nie daje szezescia bracie, gdy brak oSwiaty.

—— Wiecrutna prawde pan mowi, bo zebySwa my chiop! polscy mieli lepsza oswiate, nie pomiatali by nami panowile, i ja bym nie potrzebowat dzis dziciaka swero na plec: ich nosié, proszac Oo po-~— chowck, bo od tego Jest rzad ik siada! | —- - odpar!

blyskiem w oczae i

— A jak sie nazywacie, nalem na ode hodnem. |

-— W moje] wsi nazywaja mnie Michal, a pray woleki Zzapisany bytem jako Bruzda, Zz WSI Rudy.

Podalem mu na pozernanie reke, ujal ja nie- smiato, lecz dy lem zeSmy sie rozumieli, zeSmy obaj bociarze.

— Do widzenia!

-— Niech pan idzie z Bogie m!

Wazialt trumienke pod pache, p recakocey ls row, wyszedl na szose, wymachujac sekatym kijem - 1 powloki sie w strong Lublina. ..

Dtugi czas stalem i nie spuszczatem po % oka. Biedny ludu polski — rozmySlatem w duszy —_ budujesz kraj, orzesz, SIC Jess ; zywisz cale miljo ny; przelewasz krew swoja w obronie granic Pol

ski; przenosisz utray dienia, choroby, Zarazy ji nie wyrody...

Budujesz wysitkiem swoim) wsnpaniale. éwiaty nie, katedry, kaplice, koScioly... utrzymujesz cala chmare darmozjadéw, infulatow, biskupdéw, pralatéw, ksiezy i wikarych... po to tylko, aby Cig e awiece) BEE | Te i braym: ili w

yy pali, tra

rospodarzu? —

b re acl al 7 TC

tu ujac. ‘dyane nt ja Ci najdrozsze istaine gayi Ci me teach 1 ees CZY noun 50° rodazay: ul Ssic Made: nye odaine, so gdy sic ‘LS ia ne] swo i @ j 2 oli _

jemu wissnemu losowi i ni rawel ten

sierny” Bog nie sp.

chy Haws \dzlatego. |

‘sam zywisz. i “prayo-

drlewaan, Wie hae pola ‘ehlopie a on Ci za to

nie chee nawet po TO rodzonego

dziecka, gdy nie ma S7 ian "poe Ramee a0 Przeklinalem sam siebie w duchu,

djabla ja tu przyszedlem? A

polski ‘ erkaca, oslepiony blaskiem:

A stonea, Ah en ydziesS w :

w trawie pod laskiem, praytakiwal | mi ds

na ironje — derezac drr-drr-drr-ati 4

- 'Takem rozmys lat, wracajac px

do miasta, vA. pe opeucem| humorem

y sie zwarly nasze prawice, uczu- —

po jakiego J . nie wyspany nasz